Κοιτάζοντας μπροστά, οφείλουμε να αναρωτηθούμε προς ποια άλλη συμπληρωματική κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθούμε για να καταφέρουμε το μετασχηματισμό της κυπριακής οικονομίας σε βιώσιμη και αειφόρα ανάπτυξη.
Στη δική μας αντίληψη, θα πρέπει να επιλεγούν νέοι τομείς στη βάση συγκριτικών πλεονεκτημάτων και στα πλαίσια του διεθνούς ανταγωνισμού, οι οποίοι να αναπτυχθούν μέσω επενδύσεων του ιδιωτικού, αλλά και δημόσιου τομέα.
Προς αυτή τη κατεύθυνση, θα πρέπει να προωθηθούν στοχευμένα μέτρα, για ανάδειξη της Κύπρου ως βάση για διεθνείς εταιρείες με προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης, ως διεθνές χρηματοοικονομικό κέντρο, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσέλκυση επενδυτικών ταμείων και ως προορισμού με σημαντικές ευκαιρίες επένδυσης σε στρατηγικούς τομείς, όπως:
- οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
- η υγεία και η εκπαίδευση,
- η φαρμακοβιομηχανία,
- καθώς η προώθηση και αδειοδότηση των Εταιρειών Χρηματοοικονομικών Τεχνολογιών, γνωστές ως FINtech.
Μια άλλη ουσιαστική πρόκληση, που μπορεί να μεταμορφώσει ολοκληρωτικά την οικονομία και τη χώρα την ίδια, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί και λειτουργήσει κατά τα διεθνή πρότυπα, είναι αυτή της «Πράσινης Συμφωνίας» και το οικονομικό μοντέλο της Γαλάζιας Οικονομίας.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά δεσμευτικό πλαίσιο, που με βάση το Εθνικό Σχέδιο Ενέργεια & Κλίμα, θα πρέπει να δαπανηθούν κοντά στα €21 δισ. έως το 2030, ούτως ώστε να προσεγγίσουμε τους στόχους για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 32% από τα επίπεδα του 2005.
Πρόκειται ασφαλώς για μια τιτάνια πρόκληση και θα πρέπει η κυβέρνηση να βρει εκείνους τους μηχανισμούς για να ενεργοποιήσει τις απαιτούμενες επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα.
Η Κύπρος καταγράφει χαμηλές επιδόσεις έναντι των υπολοίπων ευρωπαϊκών, σε σημαντικούς τομείς της κυκλικής οικονομίας.
Η διαχείριση των αποβλήτων, καθώς και η αποτελεσματική αντιμετώπιση του υδατικού προβλήματος της χώρας, αποτελούν προεξάρχοντες πυλώνες σε αυτή την προσπάθεια.
Επιγραμματικά, προτείνουμε:
- Την σταδιακή αύξηση στην ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών μέσω της τεχνολογικής αναβάθμισης των υφιστάμενων Μονάδων Διαχείρισης Αποβλήτων ΟΕΔΑ (σε Πεντάκωμο και Κόσσιη).
- Την Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας, μια θερμική μέθοδο ευρέως διαδεδομένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της αξιοποίησης ανακυκλώσιμων υλικών και της επέκτασης του προγράμματος «Πληρώνω όσο Πετώ».
- Τη δημιουργία «Πράσινων» και κλιματικά ουδέτερων κοινοτήτων, που μπορεί να προσδώσει αυτάρκεια αλλά και ασφάλεια για τις κοινότητες σε σχέση με την πρόσβαση τους σε αγαθά πρώτης ανάγκης.
- Την πιο αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων της χώρας, που αποτελεί ένα από τα πιο ακανθώδη προβλήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.
Αφενός θα πρέπει να διασφαλίσουμε τα αποθέματα νερού και διαθεσιμότητας και αφετέρου να δημιουργήσουμε επιπρόσθετες πηγές προμήθειας, όπως για παράδειγμα μονάδες αφαλάτωσης και βιολογικούς σταθμούς ανακύκλωσης νερού.
Την ίδια ώρα οφείλουμε αποτελεσματικά να αντιμετωπίσουμε τις απώλειες νερού. Είναι απαράδεκτο, την ώρα που αντιμετωπίζουμε σοβαρό πρόβλημα έλλειψης νερού, το δίκτυο στις κοινότητες να έχει απώλειες μέχρι 70%.
Κρίνω πως τέτοιες ενέργειες, θα ωφελήσουν αλυσιδωτά τη χώρα και τους πολίτες, αφού θα δημιουργηθούν συνθήκες που θα επιτρέπουν την παροχή αντισταθμιστικών ωφελημάτων, πάντοτε στοχευμένα, προς όφελος των ευάλωτων και ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων.
Πιστεύω όμως ακράδαντα, κυρία Πρόεδρε και αγαπητοί συνάδελφοι, ότι εάν πετύχουμε την απανθρακοποίηση και ψηφιακή μετάβαση της οικονομίας μας, σε συνδυασμό με την προώθηση της καινοτομίας μέσα από ένα διαφοροποιημένο οικονομικό μοντέλο, η χώρα μας έχει όλα τα εχέγγυα να αυξήσει την παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα της και να συνδυάσει την ευημερία των δεικτών με την ευημερία των πολιτών και την βελτίωση της ποιότητας ζωής.
