Κυρία Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Μετά από 23 χρόνια από την τελευταία ευρεία φορολογική μεταρρύθμιση που έγινε στην Κύπρο, έχουμε σήμερα ενώπιον μας να υλοποιείται μια από τις σημαντικότερες προεκλογικές δεσμεύσεις της Κυβέρνησης Νίκου Χριστοδουλίδη και η οποία περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την διαμόρφωση ενός φορολογικού σχεδιασμού που θα πατάξει την φοροδιαφυγή/φοροαποφυγή και, την ίδια ώρα, να ικανοποιούνται διαχρονικές και βασικές αρχές και πολιτικές της Παράταξης μας, δηλαδή η δημιουργία ενός νέου φορολογικού συστήματος, το οποίο προνοεί ουσιαστικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τα νοικοκυριά και τη μεσαία τάξη, καθώς και για τις μικρομεσαίες κυπριακές εταιρείες.
Ως ΔΗΠΑ – Συνεργασία, οφείλουμε κατ’ αρχάς να συγχαρούμε το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου και τους εμπειρογνώμονες που το πλαισίωναν, για την όλη προσπάθεια και το αποτέλεσμα, το οποίο ασφαλώς είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Κρίνουμε ότι η νέα φορολογική μεταρρύθμιση, θα έχει θετικές επιδράσεις στην οικονομία, στην ανάπτυξη, στην απασχόληση και ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, τη δικαιότερη κατανομή του εθνικού εισοδήματος, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισόρροπη ανάπτυξη και επί πλέον στοχεύει στην διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και εξουσιών του Εφόρου Φορολογίας, ασφαλώς μέσα στα πλαίσια του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, στην προσπάθεια για αύξηση της φοροεισπραξιμότητας και πάταξη και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής και παραοικονομίας. Η φοροδιαφυγή στραγγαλίζει το κράτος και γι’ αυτό το λόγο, χρειάζεται ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και μηδενική ανοχή.
Θέλουμε επίσης να ευχαριστήσουμε τον Υπουργό Οικονομικών και το Υπουργείο Οικονομικών, τον Έφορο Φορολογίας και το Τμήμα Φορολογίας, για την άψογη συνεργασία, για τη δημιουργική διαβούλευση που είχαμε ως Παράταξη, αλλά και για την υιοθέτηση πολλών συγκεκριμένων εισηγήσεων και προτάσεων μας, οι οποίες κατά τη γνώμη μας έχουν βελτιώσει τα αρχικά κείμενα τα οποία είχαν κατατεθεί, προς όφελος τόσο των φορολογουμένων, όσο και των κυπριακών εταιρειών. Τέλος, πολύτιμη συνεισφορά είχαν οι πολλές επαγγελματικές ομάδες οι οποίες συμμετείχαν στις συνεδρίες της Επιτροπής Οικονομικών και ειδικά ο Δικηγορικός Σύλλογος και ο ΣΕΛΚ, οι οποίοι με τη τεχνογνωσία και την εμπειρία τους, μας έχουν βοηθήσει στο να ολοκληρώσουμε την όλη προσπάθεια, με το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Κυρία Πρόεδρε,
Η ΔΗΠΑ – Συνεργασία είχε σημαντικότατη συμβολή και ενεργώντας θετικά και δημιουργικά, με συνέπεια, τεκμηρίωση και θετικό πολιτικό λόγο, υπέβαλε τις προτάσεις της, οι οποίες ουσιαστικά στόχευαν στη στήριξη των χαμηλόμισθων, των χαμηλοσυνταξιούχων, των οικογενειών με παιδιά, των μονογονιών, πολυτέκνων και των φοιτητών και των νέων που επιδιώκουν πρόσβαση στην πρώτη κατοικία ή αντιμετωπίζουν ψηλά κόστη ενοικίου. Εμείς, από την αρχή, προσεγγίσαμε το όλο ζήτημα, με ξεκάθαρες κοινωνικές προτεραιότητες.
Η αποδοχή των προτάσεων και των τροπολογιών μας από τη εκτελεστική εξουσία, αξίας περίπου 110 εκατομμυρίων ευρώ, επιβεβαιώνει ότι οι αλλαγές αυτές είναι ορθές, κινούνται εντός λογικών δημοσιονομικών πλαισίων και μπορούν να προχωρήσουν χωρίς να δημιουργούν οποιαδήποτε προβλήματα και να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι εκτός από την εκτελεστική εξουσία, οι προτάσεις μας αυτές, δημιούργησαν σημαντικές και αναγκαίες συγκλίσεις και με άλλες πολιτικές δυνάμεις στα πλαίσια μιας ευρύτερης συναίνεσης.
Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προβλέπονται:
1ο αύξηση του αφορολόγητου ποσού στις 22,000 ευρώ.
2ο αναμόρφωση των φορολογικών κλιμάκων προς όφελος των μεσαίων στρωμάτων.
3ο ενισχυμένες φορολογικές εκπτώσεις ανά παιδί, (1ο εξαρτώμενο τέκνο 1000 ευρώ, 2ο εξαρτώμενο τέκνο 1250 ευρώ και για το 3ο εξαρτώμενο τέκνο και άνω 1500 ευρώ. Για μονογονεϊκές οικογένειες ή στην περίπτωση που ο ένας γονέας έχει την πλήρη επιμέλεια, το ποσό διπλασιάζεται. Τα αντίστοιχα ποσά ισχύουν και για τους φοιτητές).
4ο σημαντική διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων για τις οικογένειες, (για το 1ο ή και 2ο παιδί στις 100,000 ευρώ, για το 3ο και 4ο παιδί στις 150,000 ευρώ και για 5 ή περισσότερα παιδιά στις 200,000 ευρώ). Τα πιο πάνω εισοδηματικά κριτήρια ισχύουν και στη περίπτωση μονογονεϊκών οικογενειών.
5ο αύξηση των εκπτώσεων για δαπάνες ιδιοκατοίκησης και ενοικίων από 1500 ευρώ στις 2,000 ευρώ.
6ο κατάργηση της αναχρονιστικής φορολογίας των χαρτοσήμων, η οποία επιφέρει μεγάλο διοικητικό κόστος με πολύ χαμηλά έσοδα για το κράτος,
7ο Διατήρηση του καθεστώτος της πολύτεκνης οικογένειας ακόμα και στις περιπτώσεις που ανήλικο τέκνο παύει να είναι εξαρτώμενο μέλος.
8ο φοροαπαλλαγή της ασφάλειας πυρός και φυσικών καταστροφών για την πρώτη κατοικία, τις εξοχικές κατοικίες και τα αγροτικά υποστατικά. Το μέτρο αυτό, δεν είναι απλώς ένα μέτρο το οποίο στοχεύει στη φοροελάφρυνση, αλλά είναι ένα μήνυμα ευθύνης και πρόληψης, που ενισχύει την προσπάθεια δημιουργίας κουλτούρας και συνείδησης προστασίας του τόπου μας και των ιδιωτικών περιουσιών και
9ο διαγραφή της πρόνοιας για φορολόγηση των οικονομικών δραστηριοτήτων των Ταμείων Προνοίας και Συντάξεων, καθότι τα Σχέδια αυτά έχουν κοινωνικό χαρακτήρα, λειτουργούν συμπληρωματικά του συστήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων και οι επενδύσεις τους δεν έχουν κερδοσκοπικό και εμπορικό χαρακτήρα. Αντιθέτως, η θέση μας είναι ότι τα Σχέδια και τα Ταμεία αυτά, πρέπει να στηρίζονται και να ενθαρρύνονται.
10ο Αγορά μηχανημάτων από γεωργούς
11ο Αύξηση εταιρικού φόρου από 12,5% σε 15%.
12ο Κατάργηση της λογιζόμενης διανομής μερίσματος για κέρδη που προκύπτουν μετά την 1/1/2026, ενώ το ύψος της έκτακτης αμυντικής εισφοράς μειώνεται από 17% σε 5% για τα πραγματικά διανεμόμενα μερίσματα.
Κυρία Πρόεδρε,
Τα τελικά κείμενα της φορολογικής μεταρρύθμισης που έχουμε ενώπιον μας είναι τέλεια; Ασφαλώς όχι. Η φορολογική μεταρρύθμιση δεν μπορεί από μόνη της να επιλύσει τα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Το κυριότερο πρόβλημα το οποίο έχουμε εντοπίσει είναι ότι τα νοικοκυριά με πολύ χαμηλά εισοδήματα, τα οποία είναι κάτω από το αφορολόγητο και σήμερα δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος, δεν αναμένεται να έχουν ουσιαστικό όφελος. Μιλούμε για ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του συνόλου των φορολογουμένων, σχεδόν οι μισοί. Αντίθετα τα άτομα αυτά θα είναι σε χειρότερη κατάσταση, αν λάβουμε υπόψη τις αυξήσεις των τιμών, του κόστους ζωής και γενικά της ακρίβειας, με αποτέλεσμα τη μείωση της αγοραστικής τους δύναμης. Υπενθυμίζω και την αβεβαιότητα που επικρατεί ως προς την ενδεχόμενη αύξηση των έμμεσων φόρων και πότε αυτό θα επέλθει, λόγω πράσινης φορολογίας, λόγω Συστήματος Εμπορίας Ρύπων και λόγω επιβολής ρύπων στα κτίρια και στις οδικές μεταφορές.
Για το λόγο αυτό, είχαμε εισηγηθεί την ανάγκη λήψης μέτρων στήριξης των ατόμων αυτών, μέσω κοινωνικών παροχών, με μια μορφή παραχώρησης κάποιου είδους πίστωσης, ούτως ώστε να ελαφρυνθούν από το βάρος των έμμεσων φορολογιών. Η απάντηση που μας έχει δοθεί από την Εκτελεστική Εξουσία είναι ότι η ανησυχία μας είναι ορθή, εντοπίζουν το πρόβλημα, αλλά η φορολογική μεταρρύθμιση δεν συνιστά εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Αναμένουμε ότι η πρόταση μας αυτή θα υλοποιηθεί το συντομότερο δυνατό, στα πλαίσια της άσκησης κοινωνικής πολιτικής του κράτους, διότι πρέπει οπωσδήποτε να διασφαλιστεί η ουσιαστική στήριξη των ευάλωτων ομάδων και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Θα παρακολουθούμε την εξέλιξη του θέματος και γενικά την πρακτική εφαρμογή αυτών που θα ψηφίσουμε και θα επανέλθουμε, ακόμα και με νομοθετικές παρεμβάσεις, αν κρίνουμε ότι χρειάζεται.
Επίσης εντοπίζουμε ότι ο στόχος για ένα πιο απλοποιημένο σύστημα, λιγότερο γραφειοκρατικό και πιο εκσυγχρονισμένο, δεν επιτυγχάνεται στο βαθμό που επιθυμούμε. Διάφορες επαγγελματικές ομάδες ανησυχούν ότι η πολυπλοκότητα και η γραφειοκρατία θα συνεχίσουν. Καλούμε την Κυβέρνηση, μετά τη ψήφιση των σχετικών Νομοσχεδίων, να επικεντρώσει τις προσπάθειες της, στην απλοποίηση του φορολογικού συστήματος το οποίο να αντικατοπτρίζει σύγχρονες πρακτικές, αφού αυτό αποτελεί και ένα σημαντικό στόχο της φορολογικής μεταρρύθμισης.
Κυρία Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Θα υπερψηφίσουμε τα Νομοσχέδια, είμαστε βέβαιοι ότι με την ψήφιση των Νομοσχεδίων εκσυγχρονίζεται το υφιστάμενο φορολογικό νομοθετικό πλαίσιο, ενισχύονται οι συμπολίτες μας, στηρίζεται ο θεσμός της οικογένειας, ανακουφίζονται τα μεσαία στρώματα, βοηθούνται οι νέοι μας, ενδυναμώνονται οι κυπριακές επιχειρήσεις, δημιουργούνται πραγματικά κίνητρα για νέες επενδύσεις, για νέους τομείς της οικονομίας και για τη νέα βιομηχανία, και την ίδια ώρα αντιμετωπίζεται η φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, με αποτέλεσμα την ενίσχυση της υγειούς οικονομικής δραστηριότητας.
Η φορολογική μεταρρύθμιση θέτει τα θεμέλια για ένα πιο δίκαιο, σύγχρονο και αποδοτικό φορολογικό πλαίσιο και την ίδια ώρα, συμβάλλει ουσιαστικά στη στήριξη της οικογένειας και στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζει η χώρα μας . Το εγχείρημα που έχουμε ενώπιον μας δεν είναι μια τεχνική άσκηση ή απλώς λογιστικές προσαρμογές. Για εμάς η φορολογική μεταρρύθμιση αποτελεί μια βαθιά κοινωνική και πολιτική επιλογή και για την οποία εμείς δηλώνουμε παρόντες.
